Planując wakacje na Cyprze, wielu turystów zastanawia się nad bezpieczeństwem związanym z lokalną fauną. Wyspa słynie z pięknych plaż i bogatej historii, ale kryje też różnorodność zwierząt, które mogą budzić niepokój. Czy pająki, węże, komary i inne stworzenia na Cyprze stanowią realne zagrożenie dla odwiedzających? W tym przewodniku przedstawiamy kompleksowe informacje o cypryjskiej faunie i praktyczne wskazówki, jak bezpiecznie cieszyć się pobytem na tej śródziemnomorskiej wyspie.
Spis treści
- Węże na Cyprze – gatunki i potencjalne zagrożenia
- Pająki na Cyprze – które gatunki mogą być niebezpieczne
- Komary i inne owady na Cyprze – jak się chronić
- Inne potencjalne zagrożenia na Cyprze – rekiny i morskie stworzenia
- Porady bezpieczeństwa dla turystów odwiedzających Cypr
- Najczęściej zadawane pytania o niebezpieczne zwierzęta na Cyprze
- Czy pająki na Cyprze są niebezpieczne dla człowieka?
- Jakie jadowite węże można spotkać na Cyprze?
- Czy w wodach wokół Cypru występują rekiny?
- Jak chronić się przed komarami na Cyprze?
- Co zrobić w przypadku ukąszenia przez węża na Cyprze?
- Źródła
Węże na Cyprze – gatunki i potencjalne zagrożenia
Żmija lewantyńska – najniebezpieczniejszy wąż występujący na Cyprze
Na Cyprze występuje osiem gatunków węży, z czego tylko trzy są jadowite, a najgroźniejszym z nich jest żmija lewantyńska (Macrovipera lebetina) [1]. Ten gatunek osiąga średnio od 1 do 1,5 metra długości i posiada silnie działający jad, który może być niebezpieczny dla ludzi. Żmija lewantyńska preferuje suche, kamieniste tereny i jest najbardziej aktywna w godzinach porannych i wieczornych.
Oprócz żmii lewantyńskiej, na wyspie można spotkać również inne jadowite węże, takie jak wąż Malpolon monspessulanus (wąż montpelierski), który jest pół-jadowity, ale jego jad zazwyczaj nie stanowi poważnego zagrożenia dla człowieka [2]. Wśród niejadowitych gatunków najpopularniejsze są zaskroniec plamisty oraz wąż Dolichophis jugularis, który może osiągać nawet 2,5 metra długości.
Zaskroniec plamisty – niejadowity wąż często spotykany na Cyprze
Przypadki ukąszeń przez węże na Cyprze są niezwykle rzadkie i dotyczą głównie osób, które nieświadomie zbliżyły się do węża lub próbowały go złapać. Większość węży unika kontaktu z ludźmi i atakuje tylko w sytuacji zagrożenia. Warto jednak zachować ostrożność podczas wędrówek po dzikich terenach, szczególnie w okresie letnim, gdy węże są najbardziej aktywne.
Pająki na Cyprze – które gatunki mogą być niebezpieczne
Tarantula europejska (Lycosa tarantula) – jeden z najbardziej charakterystycznych pająków na Cyprze
Cypr jest domem dla różnorodnych gatunków pająków, jednak większość z nich jest całkowicie nieszkodliwa dla człowieka. Pająki na Cyprze występują głównie na obszarach wiejskich i u podnóży gór, pełniąc ważną rolę w ekosystemie poprzez kontrolowanie populacji owadów [1].
Jednym z najbardziej charakterystycznych pająków na wyspie jest tarantula europejska (Lycosa tarantula). Długość ciała dorosłego osobnika wynosi 4-5 cm, a z nogami może osiągać nawet 10 cm. Preferuje suche, skaliste tereny i jest aktywna głównie nocą. Mimo groźnego wyglądu, jej ugryzienie jest porównywalne do ugryzienia osy – bolesne, ale niegroźne dla życia. Objawy obejmują zaczerwienienie, obrzęk i miejscowe pieczenie [3].
Pająk wilczy (Hogna radiata) – powszechny gatunek na Cyprze
Innym powszechnym gatunkiem jest pająk wilczy (Hogna radiata), należący do rodziny Lycosidae. Średnia długość jego ciała dochodzi do 3 cm. Charakteryzuje się prążkowanym ubarwieniem, które pomaga mu w kamuflażu. Pająk wilczy nie jest jadowity i gryzie tylko w obronie własnej, powodując co najwyżej lekkie podrażnienia skóry [2].
Na Cyprze można również spotkać pająki skaczące (Salticidae), które są małe (0,5-2 cm) i aktywnie polują na owady. Potrafią skakać na odległości wielokrotnie przekraczające długość ich ciała. Są nieszkodliwe dla człowieka, a ich ewentualne ugryzienie może powodować jedynie lekkie swędzenie [1].
Pająk skaczący (Salticidae) – mały i nieszkodliwy myśliwy
W 2010 roku w Pafos znaleziono okaz przypominający Czarną Wdowę, należący do rodzaju Latrodectus. Badania potwierdziły jego obecność, jednak występuje on bardzo rzadko i w ostatnich latach nie pojawiły się nowe potwierdzone obserwacje [3]. Warto zachować ostrożność podczas sprzątania, w ogrodach i pod kamieniami, pamiętając, że pająki nie są agresywne i atakują tylko w obronie.
Komary i inne owady na Cyprze – jak się chronić
Komary są najbardziej aktywne wieczorem i w nocy, szczególnie w pobliżu zbiorników wodnych
Komary na Cyprze są dosyć powszechne, szczególnie w okresie letnim. Ich obecność można zauważyć głównie w wilgotniejszych obszarach wyspy, takich jak tereny wokół zbiorników wodnych i ogrody. W mniejszych miastach i na wsiach, gdzie są liczne źródła stacjonarnej wody, komary występują w większej liczbie [2].
Najwięcej komarów pojawia się wieczorem i w nocy, gdy temperatura nie jest już tak wysoka, a powietrze jest bardziej wilgotne. W miastach takich jak Nikozja czy Limassol komary są mniej uciążliwe, ale mogą się pojawić w parkach i na terenach zielonych.
Ochrona przed komarami na Cyprze:
- Używanie preparatów odstraszających owady na bazie DEET lub olejków eterycznych
- Montowanie moskitier na oknach i drzwiach tarasowych
- Palenie świec citronellowych podczas wieczornych aktywności na świeżym powietrzu
- Noszenie długich rękawów i spodni o jasnych kolorach wieczorem
- Unikanie przebywania w pobliżu stojącej wody po zmroku
Oprócz komarów, na Cyprze można spotkać również inne owady, takie jak pszczoły, osy i szerszenie. Większość z nich nie stanowi zagrożenia, jeśli nie są niepokojone. Warto jednak zachować ostrożność, szczególnie osoby uczulone na jad owadów [2].
Kleszcze mogą przenosić choroby, dlatego warto się przed nimi chronić
Kleszcze na Cyprze mogą przenosić poważne choroby, takie jak kleszczowe zapalenie mózgu czy borelioza. Ryzyko zachorowania na te choroby zwiększa się w miesiącach letnich, kiedy kleszcze są najbardziej aktywne. Aby zabezpieczyć się przed kleszczami, należy nosić jasne, długie ubrania, używać preparatów odstraszających owady oraz dokładnie sprawdzać swoje ciało po powrocie z terenów zielonych [2].
Inne potencjalne zagrożenia na Cyprze – rekiny i morskie stworzenia
Wody wokół Cypru są generalnie bezpieczne dla pływających
Wody wokół Cypru są generalnie bezpieczne dla pływających. Ataki rekinów są niezwykle rzadkie w basenie Morza Śródziemnego, a szczególnie w okolicach Cypru. W wodach otaczających wyspę występują głównie niezagrażające człowiekowi gatunki rekinów, takie jak rekiny błękitne czy rekiny młoty, które zazwyczaj trzymają się z dala od wybrzeży i plaż [3].
Większe zagrożenie mogą stanowić niektóre morskie stworzenia, takie jak jeżowce, meduzy czy skorpeny. Jeżowce często występują na skalistych dnie, a nadepnięcie na nie może być bolesne. Meduzy pojawiają się sezonowo w wodach wokół Cypru, a ich poparzenia mogą powodować ból i podrażnienie skóry.
Jeżowce często występują na skalistym dnie morskim wokół Cypru
Skorpena (Scorpaena porcus) to ryba, której kolce zawierają jad mogący powodować silny ból. Występuje ona głównie na skalistych obszarach przybrzeżnych i jest doskonale zakamuflowana, co zwiększa ryzyko przypadkowego kontaktu. Aby uniknąć nieprzyjemnych spotkań z morskimi stworzeniami, warto nosić buty do wody na skalistych plażach i unikać dotykania nieznanych organizmów morskich [3].
Skorpena (Scorpaena porcus) – dobrze zakamuflowana ryba z jadowitymi kolcami
Porady bezpieczeństwa dla turystów odwiedzających Cypr
Odpowiednie przygotowanie do wycieczek zwiększa bezpieczeństwo
Ogólne zasady bezpieczeństwa na Cyprze:
- Noś odpowiednie obuwie podczas wędrówek po dzikich terenach
- Unikaj chodzenia po wysokiej trawie lub gęstych zaroślach bez odpowiedniego zabezpieczenia
- Nie wkładaj rąk w nieprzejrzyste miejsca, szczeliny skalne czy pod kamienie
- Zachowaj spokój w przypadku spotkania z wężem – powoli się oddal, nie próbuj go chwytać ani płoszyć
- Używaj środków odstraszających owady, szczególnie o zmierzchu i w nocy
- Sprawdzaj buty i ubrania przed założeniem, szczególnie jeśli były pozostawione na zewnątrz
- Miej przy sobie podstawowy zestaw pierwszej pomocy podczas wycieczek
W przypadku ugryzienia przez pająka lub ukąszenia przez węża, należy zachować spokój i zastosować odpowiednią pierwszą pomoc. W przypadku ugryzienia przez pająka zaleca się umycie miejsca ugryzienia ciepłą wodą z mydłem, zdezynfekowanie antyseptykiem oraz użycie preparatu łagodzącego świąd [1].
Podstawowy zestaw pierwszej pomocy warto mieć zawsze przy sobie
W przypadku ukąszenia przez węża, szczególnie jeśli podejrzewamy, że może to być żmija lewantyńska, należy natychmiast skontaktować się z pomocą medyczną. Do czasu przybycia pomocy warto unieruchomić ukąszoną kończynę i utrzymać ją poniżej poziomu serca, aby spowolnić rozprzestrzenianie się jadu. Nie należy stosować opasek uciskowych, nacinać rany ani próbować wyssać jadu [2].
Numer alarmowy na Cyprze to 112, który działa na całej wyspie, zarówno w części greckiej, jak i tureckiej. W nagłych przypadkach medycznych można również skontaktować się bezpośrednio z najbliższym szpitalem lub centrum medycznym [3].
112 to uniwersalny numer alarmowy na całym Cyprze
Najczęściej zadawane pytania o niebezpieczne zwierzęta na Cyprze
Czy pająki na Cyprze są niebezpieczne dla człowieka?
Większość pająków występujących na Cyprze jest nieszkodliwa dla człowieka. Nawet tarantula europejska, mimo groźnego wyglądu, nie stanowi poważnego zagrożenia. Jej ugryzienie jest porównywalne do ugryzienia osy – bolesne, ale niegroźne dla życia. Pająki na wyspie są generalnie nieagresywne i atakują tylko w obronie własnej. Warto jednak zachować ostrożność podczas sprzątania, w ogrodach i pod kamieniami.
Jakie jadowite węże można spotkać na Cyprze?
Na Cyprze występują trzy gatunki jadowitych węży, z czego najgroźniejszym jest żmija lewantyńska (Macrovipera lebetina). Osiąga ona średnio od 1 do 1,5 metra długości i posiada silnie działający jad. Drugim jadowitym gatunkiem jest wąż Malpolon monspessulanus (wąż montpelierski), który jest pół-jadowity, ale jego jad zazwyczaj nie stanowi poważnego zagrożenia dla człowieka. Przypadki ukąszeń przez węże na Cyprze są niezwykle rzadkie i dotyczą głównie osób, które nieświadomie zbliżyły się do węża lub próbowały go złapać.
Czy w wodach wokół Cypru występują rekiny?
W wodach otaczających Cypr występują niektóre gatunki rekinów, takie jak rekiny błękitne czy rekiny młoty, jednak trzymają się one zazwyczaj z dala od wybrzeży i plaż. Ataki rekinów są niezwykle rzadkie w basenie Morza Śródziemnego, a szczególnie w okolicach Cypru. Wody wokół wyspy są generalnie bezpieczne dla pływających, a większe zagrożenie mogą stanowić inne morskie stworzenia, takie jak jeżowce, meduzy czy skorpeny.
Jak chronić się przed komarami na Cyprze?
Aby skutecznie chronić się przed komarami na Cyprze, warto stosować preparaty odstraszające owady na bazie DEET lub olejków eterycznych, montować moskitiery na oknach i drzwiach tarasowych, palić świece citronellowe podczas wieczornych aktywności na świeżym powietrzu, nosić długie rękawy i spodnie o jasnych kolorach wieczorem oraz unikać przebywania w pobliżu stojącej wody po zmroku. Komary są najbardziej aktywne wieczorem i w nocy, szczególnie w wilgotniejszych obszarach wyspy.
Co zrobić w przypadku ukąszenia przez węża na Cyprze?
W przypadku ukąszenia przez węża, szczególnie jeśli podejrzewamy, że może to być żmija lewantyńska, należy natychmiast skontaktować się z pomocą medyczną, dzwoniąc pod numer alarmowy 112. Do czasu przybycia pomocy warto unieruchomić ukąszoną kończynę i utrzymać ją poniżej poziomu serca, aby spowolnić rozprzestrzenianie się jadu. Nie należy stosować opasek uciskowych, nacinać rany ani próbować wyssać jadu. Warto również zapamiętać wygląd węża, co może pomóc w identyfikacji gatunku i doborze odpowiedniego leczenia.
Źródła
[1] https://cyprus-faq.com/pl/north/raznoe/est-li-na-kipre-yadovitye-pauki/
[2] https://turystyczna-pasja.pl/czy-na-cyprze-sa-komary-pajaki-weze-lub-kleszcze/
[3] https://dziendobry.tvn.pl/styl-zycia/wrocila-z-urlopu-na-cyprze-gdy-rozpakowala-walize-znalazla-niechcianego-pasazera-st5776090








