Opiekunka niemcy zarobki – ile mozna zarobic i jak znalezc agencje w 2026

Opiekunka niemcy zarobki - ile mozna zarobic i jak znalezc agencje w 2026 - kompletny przewodnik 2026

Opiekunka osób starszych w Niemczech zarabia w 2026 roku od 1 800 do 3 200 EUR brutto miesiecznie – konkretna kwota zalezy od modelu zatrudnienia, kwalifikacji i agencji posredniczacej. Rynek pracy w opiece domowej i stacjonarnej jest glodny pracowników, a Polacy od lat stanowia jeden z najliczniejszych segmentów zatrudnionych w tym sektorze. Ten przewodnik wyjasnia krok po kroku: ile faktycznie zarobisz netto, jak wybrac legalną agencje, jakie dokumenty przygotowac i jak nie dac sie wciagnac w nieuczciwe umowy.

Opiekunka osób starszych w Niemczech – realia rynku pracy w 2026 roku

Niemcy maja problem demograficzny, który z roku na rok sie pogłebia. W 2026 roku ponad 5 milionów Niemców wymaga stalej opieki dlugoterminowej, a liczba ta rosnie o okolo 200 tysiecy rocznie. Kraj ma niedobór szacowany na ponad 500 000 pracowników opieki – to sprawia, ze oferty sa dostepne przez caly rok, bez sezonowych przerw charakterystycznych dla innych branz.

Polacy dominuja wsród pracowników opieki domowej z prostych powodów: bliskosc geograficzna, tradycja pracy za granica i siec agencji posredniczacych, która rozwinela sie przez ostatnich 20 lat. Szacuje sie, ze okolo 300 000 Polaków pracuje aktualnie w Niemczech w sektorze opiekunczo-zdrowotnym.

Rynek dzieli sie na dwa glówne modele. Pflegeheim to stacjonarny dom opieki – pracujesz na zmiany, wracasz do wlasnego mieszkania po sluzbie. 24h Pflege to opieka domowa z zamieszkaniem u podopiecznego – jestes przy nim przez kilka tygodni, potem masz rotacje i zmiannik przybywa z Polski. Reforma Pflegegesetz z 2023 roku zaostrzyła kontrole nad umowami 24h i wymogi dotyczace czasu odpoczynku, co na dobre wplynelo na jakosc umów, ale jednoczesnie skomplikowalo zycie agencjom dzialajaczyim na skróty.

Ile zarabia opiekunka w Niemczech – stawki i zarobki netto 2026

Punktem wyjscia jest Mindestlohn Pflege – ustawowa minimalna stawka godzinowa dla pracowników opieki wynoszaca w 2026 roku 15,50 EUR brutto za godzine. To minimum, ponizej którego legalnie nie mozna zatrudnic opiekunki. W praktyce wiekszosci pracowników oferuje sie wiecej – szczególnie tym z kwalifikacjami.

Przy pelnym etacie (160 godzin miesiecznie) daje to 2 480 EUR brutto. Po odliczeniu Lohnsteuer, Krankenversicherung (okolo 7,3% po stronie pracownika), Rentenversicherung (9,3%), Pflegeversicherung (1,7%) i Arbeitslosenversicherung (1,3%) – lacznie okolo 35-40% – zostaje na rece 1 520 do 1 700 EUR netto przy klasie podatkowej I. Przy klasie III (np. zamezna bez pracujacego malzonka) netto moze byc wyzsze nawet o 200-300 EUR.

W modelu 24h agencje najczesciej wyplacaja 1 800 do 2 400 EUR miesiecznego wynagrodzenia ryczaltowego. Czesc agencji odlicza koszty zakwaterowania i wyzywienia (od 200 do 500 EUR miesiecznie) – zawsze sprawdzaj, czy kwota w umowie jest kwota „do reki” czy kwota przed odliczeniami.

Na etacie w Pflegeheim z kwalifikacjami Pflegefachkraft (pelny dyplom pielegniarki lub opiekuna medycznego) mozna liczyc na 2 600 do 3 200 EUR brutto, co daje okolo 1 800 do 2 200 EUR netto. Dodatki za prace nocna (Nachtzuschlag – zazwyczaj 25% stawki), swiateczne (Feiertagszuschlag – do 50%) i opieke nad osobami z demencja znaczaco podnosza ostateczna karte wyplaty.

Model pracy Kwalifikacje Brutto/mies. Netto/mies. (szacunek)
24h Pflege Bez dyplomu 1 800 EUR 1 500-1 700 EUR
24h Pflege Z certyfikatem 2 100 EUR 1 750-1 950 EUR
Etat Pflegeheim Pflegehelferin 2 400 EUR 1 650-1 800 EUR
Etat Pflegeheim Pflegefachkraft 2 900 EUR 1 950-2 200 EUR

{{CALCULATOR_EMBED}}

Model 24h vs etat – który jest korzystniejszy?

System 24h Pflege wyglada tak: przyjeżdzasz do Niemiec, zamieszkujesz u podopiecznego, pracujesz (oficjalnie) 8-10 godzin dziennie, reszte czasu masz wolna – ale jestes „pod reka” na wypadek potrzeb nocnych. Po 4-8 tygodniach wraca zmiannik i ty wracasz do Polski. Zarobki sa czesto wyzsze od podstawowego etatu, a zakwaterowanie i jedzenie zapewnione przez rodzine podopiecznego.

Pulapka tkwi w szczególach. Arbeitszeitgesetz (ustawa o czasie pracy) jasno mówi: maksymalnie 10 godzin pracy dziennie i minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobe. Wiele umów 24h jest zredagowanych tak, ze opiekunka jest formalnie „na dyspozycji” przez 24 godziny, co jest niezgodne z prawem. Po reformie Pflegegesetz 2023 kontrole Hauptzollamtu (sluzb celno-kontrolnych) wyraznie sie nasilily.

Etat w domu opieki daje stabilnosc: stale godziny, przewidywalne wolne, pelne prawa pracownicze, urlop 24-30 dni w roku (przy pelnym etacie), i klarowna sciezka awansu. Wada to koniecznosc znalezienia wlasnego zakwaterowania – co w Niemczech w 2026 roku jest realnym kosztem rzędu 600-900 EUR miesiecznie za kawalerek.

Praca przez polskie agencje na umowe zlecenia z zaswiadczeniem A1 to trzecia opcja – czesto spotykana przy 24h. Ryzyko polega na tym, ze agencja moze miec lupki w umowie pozwalajace na szybkie rozwiaznie kontraktu bez odszkodowania i na odliczanie róznych „kosztów” od wynagrodzenia.

Wymagane kwalifikacje i dokumenty – co musisz przygotowac

Bez zadnych kwalifikacji mozna zaczac jako Pflegehelferin (pomocnik opiekuna). To najnizsza kategoria, ale jest osiagalna dla kazdego z minimalnym szkoleniem. Kolejne szczeble to Altenpflegerin (opiekunka osób starszych, 3-letni kierunek) i Pflegefachkraft (kwalifikowany pracownik opieki medycznej – najwyzsze zarobki).

Polskie dyplomy opiekunów medycznych sa uznawane w Niemczech, ale wymagaja przejscia przez procedure w odpowiednim landowym urzedzie (Anerkennungsbehörde). Procedura trwa od 3 do 6 miesiecy i moze wymagac uzupelnienia kwalifikacji. Szczegóły procesu opisuje portal Make it in Germany – oficjalny serwis rzadu federalnego dla pracowników zagranicznych.

Wymagany poziom jezyka to minimum A2 do pracy pomocniczej, B1 do samodzielnej opieki. Przed wyjazdem warto potwierdzic znajomosc jezyka certyfikatem – agencje coraz czesciej tego wymagaja, a rodziny podopiecznych niemal zawsze.

Lista dokumentów do agencji:

  • aktualne CV po polsku i po niemiecku
  • dyplomy i certyfikaty opiekunskie (jesli posiadane)
  • zaswiadczenie o niekaralnosci (z Krajowego Rejestru Karnego, wazne 3 miesiace)
  • dowód osobisty lub paszport
  • zaswiadczenie A1 z ZUS (przy delegowaniu przez polska agencje)
  • certyfikaty dodatkowe: opieka nad osobami z demencja, pierwsza pomoc, lifts i podnośniki

Kwestia rejestracji pobytu i potrzebnych dokumentów przy wyjedzie omówiona jest szerzej w naszym artykule o rejestracji pobytu i dokumentach za granica.

Najlepsze agencje posredniczace – jak wybrac i na co uwazac

Agencji posredniczacych w Polsce i w Niemczech sa setki – od solidnych firm z 20-letnim stazem po jednoosobowe „biura” rejestrowane miesiac przed wyslaniem pierwszych opiekunek. Kilka sygnalów ostrzegawczych, które powinny Cie zatrzymac przed podpisaniem umowy:

  • agencja nie podaje adresu siedziby lub podaje jedynie skrytke pocztowa
  • umowa nie precyzuje dokladnych godzin pracy i zasad odpoczynku nocnego
  • wynagrodzenie jest podawane „brutto brutto” bez jasnego wyliczenia, co zostaje na rece
  • agencja pobiera oplaty rekrutacyjne od pracownika (to nielegalne w Polsce od 2021 roku)
  • brak mozliwosci kontaktu z poprzednimi pracownikami agencji lub zero opinii online

Certyfikat BPA (Bundesverband privater Anbieter sozialer Dienste) to sygnał, ze agencja lub pracodawca dziala wedlug standardów branzy. Nie jest to gwarancja absolutna, ale firmy bez zadnej afiliacji branżowej sa bardziej ryzykowne.

Przed podpisaniem sprawdz agencje w Krajowym Rejestrze Sadowym (KRS.ms.gov.pl), przeczytaj opinie na Google Maps i na grupach Facebook dedykowanych opiekunom w Niemczech – tamte spolecznosci sa bezcennym zródlem konkretnych doswiadczen.

Alternatywa dla agencji to bezposrednie zatrudnienie przez rodzine podopiecznego. Oferty pojawia sie na arbeitsagentur.de oraz w mediach spolecznosciowych. Wymaga to wiekszej samodzielnosci przy formalnosciach, ale eliminuje prowizje agencji i daje czesto lepsze warunki wynagrodzenia.

Formalnosci i podatki – jak rozliczac sie z pracy w Niemczech

Pierwsza rzecz po przybyciu do Niemiec na dluzej niz kilka tygodni to Anmeldung – rejestracja pobytu w urzedzie gminy (Bürgeramt). Bez Anmeldung nie dostaniesz numeru podatkowego ani nie otworzysz konta bankowego. Do urzedu idziesz z paszportem, umowa najmu lub oswiadczeniem pracodawcy o zakwaterowaniu i wypelnianym formularzem (dostepnym online lub w urzedzie).

Po Anmeldung otrzymasz Steueridentifikationsnummer – odpowiednik polskiego NIPu. Bez tego numeru pracodawca potraca podatek wedlug najwyzszej stawki. Pelna obsluge formalnosci przy wyjedzie do pracy w Niemczech znajdziesz w naszym glównym przewodniku o pracy w Niemczech.

Steuerklasse (klasa podatkowa) ma ogromny wplyw na pensje netto:

  • Klasa I – kawalerowie, panny, rozwiedzeni – standardowe odliczenia
  • Klasa III – osoba zamezna/zonaty, malzonek nie pracuje lub zarabia malo – najnizszy podatek
  • Klasa IV – oboje malzonkowie pracuja w Niemczech

Jesli pracujesz przez polska agencje na delegacji, obowiazkowe jest zaswiadczenie A1 z ZUS. Potwierdza ono, ze skladki ubezpieczeniowe sa odprowadzane w Polsce i nie musisz platuc ich w Niemczech. Wniosek skladasz online na stronie ZUS – rozpatrzenie trwa zazwyczaj od 5 do 14 dni roboczych.

Po koncu roku podatkowego zlóz Steuererklarung (roczne zeznanie podatkowe). Wiekszoc opiekunek otrzymuje zwrot kilkuset euro dzieki odliczeniu kosztów dojazdów, kurstów jezyka i materiałów zawodowych. W Polsce stosuje sie metode wylaczenia z progresja – dochody z Niemiec nie sa opodatkowane w Polsce, ale wplywaja na stawke podatkowa od ewentualnych polskich przychodów. Wiecej o zarobkach i podatkach w Niemczech dla Polakow znajdziesz w naszym klastrze tematycznym.

CZYTAJ  Anulowanie rezerwacji Booking - poradnik 2026

Ubezpieczenie i swiadczenia socjalne dla opiekunek w Niemczech

Na etacie pracodawca automatycznie zapisuje Cie do jednej z gesetzlichen Krankenkassen – publicznych kas chorych. Najpopularniejsze to AOK, Techniker Krankenkasse (TK) i DAK. Masz prawo wyboru kasy – TK i AOK maja dobra reputacje wsród Polaków pracujacych w Niemczech. Skladka wynosi okolo 14,6% wynagrodzenia, porowno miedzy pracownika i pracodawce.

Rentenversicherung – skladki emerytalne odprowadzane w Niemczech lacza sie pozniej z polskim stazem na podstawie unijnego rozporzadzenia 883/2004. Nawet kilka lat pracy w Niemczech moze miec znaczenie przy ustalaniu wysokosci swiadczen.

Przed uzyskaniem pelnego ubezpieczenia w Niemczech warto miec EKUZ – Europejska Karte Ubezpieczenia Zdrowotnego wystawiana przez NFZ. Dziala jako tymczasowe zabezpieczenie i pokrywa nagłe leczenie. Przypominamy przy tej okazji – jesli wyjeżdzasz do jakiegokolwiek europejskiego kraju, sprawdz aktualny stan Twojego ubezpieczenia, tak jak Polacy podróżujacy do Grecji uzywaja naszego kompletnego przewodnika dla wyjeżdzajacych do Europy.

Urlop przysluguje w wymiarze minimum 24 dni roboczych rocznie zgodnie z Bundesurlaubsgesetz. Wiele ukladów zbiorowych w sektorze opieki przewiduje 28-30 dni. W razie wypadku przy pracy obowiazkowe ubezpieczenie wypadkowe (Unfallversicherung) pokrywa koszty leczenia i rehabilitacji.

Jezyk niemiecki w pracy opiekunki – minimalny próg i nauka

Bez zadnego jezyka praca jako opiekunka jest praktycznie niemozliwa – nawet przy podopiecznym z demencja komunikacja na poziomie podstawowym jest niezbedna. Minimum to A2 do najprostszych zadan. Do samodzielnej opieki nad podopiecznym, komunikacji z lekarzem i rozumienia recept i zaleceń medycznych potrzebne jest B1.

Bezplatne lub tanie kursy jezyka:

  • Integrationskurs – dostepny po zarejestrowaniu sie w Niemczech, dofinansowany przez BAMF
  • VHS (Volkshochschule) – lokalne kursy za 100-300 EUR za semestr
  • Goethe-Institut online – kursy zdalne, mozliwe do rozpoczecia jeszcze przed wyjazdem
  • Aplikacje (Duolingo, Babbel) – uzupelnienie, nie zamiennik

Kluczowe zwroty, które warto znac przed pierwszym dniem pracy: Wie fühlen Sie sich heute? (Jak sie Pan/Pani czuje?), Haben Sie Schmerzen? (Czy ma Pan/Pani bóle?), Ich rufe den Arzt an (Zadzwonie do lekarza), Nehmen Sie Ihre Medikamente (Proszę wziac leki).

Codzienne zycie opiekunki w Niemczech – co sie kryje za ta praca

Typowy dzien przy modelu 24h zaczyna sie okolo 7.00: poranna toaleta, serwowanie sniadania, podanie leków, cwiczynia rehabilitacyjne, towarzystwo przy posilku, spacer lub zajecia aktywizujace, wieczorna toaleta, ulozyc do snu okolo 21.00. Brzmi to rutynowo – i jest. Ale gdy podopieczny ma demencje, kazdy dzien wyglada inaczej i wymaga ogromnych zasobów emocjonalnych.

Opieka nocna jest najczestszym polem konfliktów miedzy opiekunkami a rodzinami lub agencjami. Formalnie noc powinna byc czasem odpoczynku – faktycznie przy podopiecznym z problemami z krazeniem lub dezorientacja noc bywa bardziej wyczerpujaca niz dzien. Jesli kontrakt nie zawiera jasnych zapisów o snie dyspozycyjnym i wynagrodzeniu za noc – nie podpisuj go.

Relacje z rodzina podopiecznego to osobny temat. Czesc rodzin jest wdzieczna i wspierajaca. Inne – wymagajace i kontrolujace. Zawsze jasno okresl w umowie swój zakres obowiazków: opieka nad podopiecznym, nie sprzatanie calego domu czy gotowanie dla calej rodziny.

Przy pracy za granica przydaja sie takze praktyczne porady przed wyjazdem za granice – aspekty organizacyjne, których czesto sie nie przewiduje na etapie planowania.

Wsparcie psychologiczne znajdziesz w polskojezycznych organizacjach jak Caritas Polska dzialajaca w Niemczech czy na grupach wsparcia w mediach spolecznosciowych. Wypalenie zawodowe w tym zawodzie jest realne – warto o tym wiedziec zanim sie pojawi.

Jak zaczac – plan dzialania krok po kroku

Krok 1: Ocena kwalifikacji i jezyka. Uczciwie odpowiedz sobie na pytanie: co moge zaoferowac pracodawcy? Jesli masz dyplom opiekunki lub pielegniarki – jestes w uprzywilejowanej pozycji. Jesli nie – zaplanuj kurs jeszcze przed wyjazdem.

Krok 2: Wybor modelu pracy i regionu. Niemcy poludniowe (Bawaria, Badenia-Wirtembergia) placą wyzej, ale koszt zycia tez jest tam wiekszy. Wschód Niemiec ma nizsze place, ale mieszkanie kosztuje polowe tego co na zachodzie. W modelu 24h region ma mniejsze znaczenie.

Krok 3: Skompletowanie dokumentów. Przetlumacz dyplomy (tlumaczenie przysigle, koszt 50-150 PLN za strona), wyłob zaswiadczenie o niekaralnosci z KRK (mozna zlozyc online przez ePUAP) i zaktualizuj CV.

Krok 4: Kontakt z agencja lub portale pracy. Portal Make it in Germany i Bundesagentur für Arbeit to oficjalne, bezplatne zródla ofert. MaBIS (system doradztwa zawodowego Bundesagentur) pomaga dopasowac profil do ofert. Przy wyborze agencji stosuj kryteria opisane wyzej.

Krok 5: Podpisanie umowy. Przed podpisaniem sprawdz: dokladne godziny pracy i odpoczynku, kwote wynagrodzenia netto lub brutto (i co jest odliczane), zasady zakwaterowania, okres wypowiedzenia, zasady rotacji przy 24h. Jesli czegos nie rozumiesz – pytaj lub skonsultuj sie z Bundesagentur für Arbeit lub polska ambasada.

Krok 6: Rejestracja w Niemczech, A1, podatki. Pierwsze kroki to Anmeldung, uzyskanie Steueridentifikationsnummer i – przy delegowaniu – dopilnowanie, ze agencja zlobyla zaswiadczenie A1. Informacje o tym jak wyrobiac zaswiadczenie A1 w ZUS znajdziesz w naszym poradniku.

Praca w Niemczech w innych branżach – porównanie z opieka

Dla porównania: sprzataczka w Niemczech zarabia okolo 13-15 EUR/h brutto (minimum 2026), pracownik magazynowy 14-17 EUR/h, pracownik budowlany 16-22 EUR/h brutto. Opiekunka bez kwalifikacji startuje od 15,50 EUR/h, z kwalifikacjami od 18-22 EUR/h – plus zakwaterowanie przy modelu 24h.

Praca opiekuncza jest lepsza niz inne zawody gdy: cenisz stabilnosc zatrudnienia przez caly rok (bez sezonowosci), chcesz rozwijac sie zawodowo z jasna sciezka awansu (Pflegehelferin – Pflegefachkraft), szukasz pracy, gdzie jezyk mozna nadrabiac stopniowo, lub gdy interesuje Cie model 24h eliminujacy koszty wynajmu.

Kompleksowy przeglad dostepnych zawodów, procedur rejestracji i klasy podatkowe opisujemy szczególowo w naszym przewodniku: praca w Niemczech – formalnosci i zawody.

Czesto zadawane pytania

Ile zarabia opiekunka osób starszych w Niemczech netto w 2026?

W modelu 24h opiekunka zarabia srednio od 1 500 do 2 100 EUR netto miesiecznie po odliczeniu podatków i ewentualnych kosztów zakwaterowania. Na etacie w Pflegeheim przy pelnym wymiarze godzin to 1 800-2 500 EUR netto w zaleznosci od klasy podatkowej, stazu i kwalifikacji. Wieksze zarobki osiagaja osoby z dyplomem Pflegefachkraft i co najmniej 3-letnim doswiadczeniem.

Czy opiekunka w Niemczech musi znac jezyk niemiecki?

Minimalny wymagany poziom to A2-B1 – opiekunka musi komunikowac sie z podopiecznym i jego rodzina oraz rozumiec zalecenia lekarzy. Wiele agencji oferuje wsparcie jezyczne lub dostosowuje wymagania do regionu i stopnia samodzielnosci podopiecznego. Praca bez zadnej znajomosci jezyka jest w praktyce niemozliwa.

Jakie dokumenty sa potrzebne do pracy jako opiekunka w Niemczech?

Niezbedne sa: aktualne CV, dyplom lub certyfikat opiekunki (jesli posiadany), zaswiadczenie o niekaralnosci, dowód osobisty lub paszport oraz – jesli pracujesz przez polska agencje – zaswiadczenie A1 z ZUS potwierdzajace odprowadzanie skladek w Polsce. Do pelnego uznania dyplomu potrzebne jest tlumaczenie przysigle i wniosek do Anerkennungsbehörde w danym landzie.

Czy agencje opiekunek w Niemczech sa legalne?

Tak, o ile posiadaja odpowiednie zezwolenia i sa zarejestrowane. Legalne agencje czesto sa czlonkami BPA lub podobnych organizacji branżowych. Przed podpisaniem umowy sprawdz agencje w KRS, przeczytaj opinie i upewnij sie, ze umowa zawiera jasne zapisy o czasie pracy, wynagrodzeniu i zasadach zakwaterowania.

Czym jest zaswiadczenie A1 i kiedy jest potrzebne?

Zaswiadczenie A1 wystawiane przez ZUS potwierdza, ze pracownik podlega polskiemu systemowi ubezpieczen spolecznych i nie musi placic skladek w Niemczech. Jest obowiazkowe gdy polska agencja deleguje pracownika – bez niego pracownik moze byc zobowiazany do placenia podwójnych skladek w obu krajach jednoczesnie.

Jak rozliczyc podatek z pracy opiekunki w Niemczech?

Jesli pracowales w Niemczech ponad 183 dni w roku, glówne opodatkowanie nastepuje tam. Mozesz zlozyc Steuererklarung i odzyskac czesc naliczonego podatku – szczególnie przy kwocie wolnej i odliczeniach za dojazdy. W Polsce nalezy zglosic dochody zagraniczne, stosujac metode wylaczenia z progresja – dochody z Niemiec nie sa ponownie opodatkowane w Polsce, ale wplywaja na stawke podatkowa.

Jaki jest model 24h w pracy opiekunki i czy jest legalny?

Model 24h oznacza zamieszkanie u podopiecznego z deklarowanym czasem pracy 8-10 godzin dziennie i dyspozycyjnoscia nocna. Jest legalny pod warunkiem ze umowa precyzuje czas pracy i odpoczynku zgodnie z Arbeitszeitgesetz. Po reformie Pflegegesetz 2023 kontrole sa czestsze – nieuczciwe umowy coraz trudniej utrzymac w tajemnicy.

Czy moge pracowac jako opiekunka w Niemczech bez kwalifikacji?

Tak, do pracy jako Pflegehelferin nie sa wymagane formalne kwalifikacje, jednak zarobki sa na poziomie minimalnym. Posiadanie certyfikatu opiekuna osób starszych, szkolenia z zakresu pierwszej pomocy i opieki nad osobami z demencja wyraznie zwieksza szanse na lepiej platna oferte i wieksze bezpieczenstwo zatrudnienia.

Jak znalezc oferty pracy opiekunki w Niemczech bez agencji?

Mozna korzystac z portalu Make it in Germany, Bundesagentur für Arbeit na arbeitsagentur.de, portali typu Pflegestellenbörse oraz bezposrednich ogloszen rodzin na grupach Facebook. Zatrudnienie bezposrednie eliminuje prowizje agencji, ale wymaga samodzielnego zalatwiania calej dokumentacji i formalnosci.

Czy praca opiekunki w Niemczech wplywa na emeryture w Polsce?

Jesli pracujesz na zaswiadczeniu A1 i skladki odprowadzasz w Polsce, okres pracy w Niemczech liczy sie do polskiego stazu emerytalnego. Jesli skladki sa odprowadzane w Niemczech – mozna polaczyc okresy ubezpieczenia z obu krajów na mocy rozporzadzenia UE 883/2004 o koordynacji systemów zabezpieczenia spolecznego.